WORKS
COMMISSIONED
ARCHIVE
JOURNAL
ABOUT

Інтэрв’ю CGtalk.by

Мультфільм для дарослых. Інтэрв’ю з Генадзем Буто

Анімацыйны фільм «Лядзяш» быў створаны як адзін з эпізодаў антынаркатычнага серыяла «Рэ-анімацыя» — новага праекта фонду «Губерния», які знаходзіцца ў Маскве. У гэтым праекце няма ні адзіных герояў, ні скразных сюжэтаў, няма нават агульнай стылістыкі. Ён складаецца з кароткіх, даволі рэзкіх па графіцы фільмаў з выразным антынаркатычным (і антыалкагольным) сюжэтам, разлічаным на падлеткаў. Часам гэта проста гісторыі з непазбежна трагічным фіналам, некаторыя зробленыя ў выглядзе кліпаў на песні вядомых расійскіх гуртоў: «Пурген», «Дистемпер», «Аукцыон», «Крематорий», «Небо здесь», «Проверочная линейка», «Дочь Монро и Кеннеди», «Эклеры», Найка Борзава, Машы Макаравай і іншых. Сярод мастакоў — такія вядомыя аўтары коміксаў, як Хіхус і Племяш…

Кіраўніца, рэжысёрка і сцэнарыстка праекта — Святлана Ельчанінава, выпускніца анімацыйнага факультэта УДІК, якая ўжо 15 гадоў застаецца дырэктаркай знакамітага маскоўскага маладзёжнага клуба імя Джэры Рубіна. Клуб вядомы не толькі сваімі таннымі ці зусім бясплатнымі канцэртамі экстрэмальнай музыкі, выставамі і кінапаказамі, але і вельмі нефармальнай працай з падлеткамі. Адзін з галоўных прынцыпаў гэтай працы сфармуляваны ў лозунгу: «Творчасць замест наркотыкаў!»

Галоўныя героі фільма — жанчына і яе сын — жывуць шчасліва да таго моманту, пакуль з хлопчыкам не пачынаюць адбывацца дзіўныя рэчы. Ён пачынае знікаць па кавалачках, але хавае гэта ад маці. Урэшце страшная праўда адкрываецца, але ўжо занадта позна. Жанчына пачынае здагадвацца, што гэтыя падзеі звязаныя з загадкавым лядзяшом, без якога хлопчык не можа жыць. Гісторыя заканчваецца трагічна — зрэшты, як і многія эпізоды серыяла «Рэ-анімацыя».

Нарадзіўся ў Мінску. Калі мне было два гады, бацькоў па размеркаванні накіравалі ў Гродна, і мы пераехалі туды. Гродна я лічу сваім родным горадам.

Там я скончыў 11 класаў агульнаадукацыйнай школы і Дзіцячую мастацкую школу. Пасля яшчэ нейкі час вагаўся, кім стаць: хірургам ці якім-небудзь мастаком-дызайнерам.

З дзяцінства я шмат маляваў, ляпіў і майстраваў, а таксама захапляўся біялогіяй і анатоміяй, нават збіраў шкілеты жывёл. Бывала, і чалавечыя. Раней я марыў стаць археолагам, раскопваць шкілеты дыназаўраў ці быць вар’ятам-прафесарам з фільмаў жахаў.

Я пачаў хадзіць у мастацкі гурток пры мясцовым Доме культуры хімікаў, дзе выкладаў вельмі пацешны стары мастак Гары Канстанцінавіч Мазураў. Не памятаю, ці шмат ён мяне навучыў, але запомніўся мне сваімі натхнёнымі, крыху пафаснымі прамовамі пра мастацтва — для ягонага ўзросту гэта цалкам нармальна. Самае цікавае было тое, што прамовы былі шчырымі і сапраўды натхнялі, хоць адначасова было і смешна.

Дык вось, аднойчы ён затрымаў мяне пасля заняткаў і пачаў тлумачыць важныя рэчы. Не буду падрабязна пераказваць ягоныя настаўленні, але сутнасць была ў тым, што мастацтва сапраўды вартае таго, каб прысвяціць яму жыццё, а слова «мастак» — гэта насамрэч крутае слова! Пафасна, так :). Але ў мяне ўсё перавярнулася ў галаве, і я ўбачыў выразную мэту свайго жыцця, тое, да чаго трэба імкнуцца.

З таго часу я цвёрда вырашыў паступаць у Акадэмію мастацтваў і пачаў старанна рыхтавацца. Займаўся ў майстэрні аднаго цудоўнага гродзенскага мастака, перамаляваў партрэты ўсіх сваякоў, знаёмых і суседзяў. Але чамусьці я вырашыў паступаць на прамысловы (аб’ёмны) дызайн, хоць, калі шчыра, мне былі бліжэйшыя графіка і жывапіс. Напэўна, таму, што гэта здавалася сучасным, модным і перспектыўным.

З першага разу не атрымалася — праваліў апошні экзамен па аб’ёмнай кампазіцыі. Але, напэўна, так было нават лепш. Каб мець час падрыхтавацца я пайшоў у Гродзенскі каледж мастацтваў вучыцца на дызайнера. І там цудоўна і весела ва ўсіх сэнсах правучыўся адзін год. Пасля гэтага з другой спробы паступіў у Акадэмію мастацтваў на прамысловы дызайн.

Нягледзячы на тое, што на апошніх курсах я выразна ўсвядоміў: спецыяльнасць, на якой вучуся, мне чужая, — навучанне было цікавым і дало шмат карысных навыкаў. Ужо на чацвёртым курсе я сур’ёзна «захварэў» на 3D-графіку і анімацыю і ўвесь вольны час праводзіў за вывучэннем софту. Праца з рухам, камерай, святлом, акцёрамі, гукам — усё як у сапраўдным кіно, проста зацягвала. І паступова на маім гарызонце пачала з’яўляцца анімацыя, хоць раней я ніколі не думаў ёю займацца. Ужо тады я пачаў разважаць пра стварэнне ўласнага кароткаметражнага анімацыйнага фільма. Думаў пра яго пастаянна. Хоць у выніку зрабіць яго атрымалася толькі праз пяць гадоў.

Для дыпломнай працы я прыдумаў тэму, звязаную і з прамысловым дызайнам, і з відэаграфікай, і вырашыў, што гэта будзе мой апошні праект у галіне прамысловага дызайну.

Сюжэт з’явіўся даволі спантанна, як, зрэшты, і павінна заўсёды быць. Мне далі роўна тыдзень, каб прыдумаць і прадставіць сюжэт ці некалькі сюжэтаў на зададзеную тэму. Не ведаю, як у мяне гэта атрымалася, але я прыдумаў і напісаў два розныя, амаль гатовыя сцэнары анімацыйнага фільма. Другі з іх у выніку і быў рэалізаваны.

Я слухаў музыку майго любімага Джона Зорна, і ў галаве ўзнікла сцэна, у якой мама замазвае зялёнкай жудасную рану на галаве свайго любімага сыночка. Але пры гэтым яны ўсміхаюцца і выглядаюць даволі гарманічна. Хоць мама, вядома, вельмі любіць сваё дзіця і перажывае за яго. Але тут яна змірылася з сітуацыяй і робіць усё, што можа і павінна рабіць мама ў такіх выпадках. І ўсё выглядае так, быццам гэта цалкам нармальна.

Атрымліваецца парадокс: нібыта адбылося нешта жудаснае, але пры гэтым усе шчаслівыя, бо тут ёсць любоў. Я вельмі выразна адчуў гэтую сцэну, і ўсё далейшае стала проста развіццём гэтай тэмы. Потым я прыдумаў сцэну з вячэрай за сталом і хлопчыкам-вухам. Заставалася толькі давесці да ладу, як усё так атрымалася і дайшло да гэтага. Для мяне гэта галоўная сцэна, яна — квінтэсенцыя ўсяго анімацыйнага фільма.

Было напісана некалькі варыянтаў: асноўная частка заставалася нязменнай, змяняліся толькі фіналы. Справа ў тым, што вельмі цяжка было зрабіць завершаны сюжэт і ўкласціся ў 2–3 хвіліны. Як бачна, у мяне ўсё роўна не атрымалася — я зрабіў фільм на шэсць з паловай хвілін.

Былі варыянты, у якіх мы паказвалі тое, што адбываецца ўнутры злавеснай хаткі, і ў выніку мама ахвяравала сабой, каб выратаваць хлопчыка.

Быў і іншы, псіхадэлічны варыянт, дзе мама была тоўстай, запушчанай, а хлопчык — замкнёным у сабе. У нейкі момант, у парыве помсты, спароджанай пачуццём несправядлівасці, ён душыць яе любімага сабачку, а потым выкідвае яго ў сметніцу. Пасля прыязджае прывідны аўтобус-акварыум, у якім дзеці закансерваваныя, як агуркі, і забірае яе сына. Мама ўсведамляе, што губляе сына, якому надавала мала ўвагі, і спрабуе спыніць аўтобус. Але толькі адрывае бампер і застаецца ляжаць на дарозе. Такая дзіцячая страшылка.

Усе гэтыя тэмы былі цікавыя, як мне здаецца, але яны раздзімалі сюжэт, а каб развіць іх і давесці да фіналу, спатрэбілася б значна больш часу, працы, грошай і г.д. Таму я сканцэнтраваўся на асноўнай тэме — знікненні хлопчыка, а тое, як гэта адбывалася, паказаў толькі мімаходзь.

Насамрэч гэта другасная рэч, якая толькі адцягвае ўвагу. Я б нават аддаў перавагу не раскрываць, куды ён ходзіць, і пакінуць гэта загадкай.

Стылістыку вызначаў я сам. Ні на што канкрэтнае не арыентаваўся, хоць, вядома, я жыву не ў вакууме, і там шмат чаго намяшана — нешта, калісьці і недзе мною ўбачанае. Тым больш што тэма гэтая не новая, і вынайсці тут нешта цалкам новае немагчыма, ды і такой задачы не было.

Я хацеў укласці ў гэтую форму нешта сваё. Вырашыў зрабіць прыгожыя, «глыбокія» выявы, якія прыемна пагружаюць у сваю мяккую атмасферу, завабліваюць гледача ў «пакой». А потым трохі напалохаць яго, устаўляючы нетыповыя рэзкія моманты. І гэтая розніца маштабаў — ад мілага да шакавальнага — павінна была моцна паўплываць на гледача. Прынамсі, я гэтага хацеў. Задаць адны адзінкі вымярэння, каардынаты, а потым — бабахнуць чымсьці несувымерным.

Асабіста ў мяне самога ў фінальных сцэнах бегалі мурашкі па спіне, слязіліся вочы і рабілася жудасна ў грудзях. Асабліва пасля таго, як я дадаў музыку Джона Зорна, ад якой, на жаль, пазней давялося адмовіцца.

Натхненне я чэрпаў са сваіх сноў. Мне пастаянна сняцца такія жахі, часам цэлыя сюжэты. Я стараюся запісваць іх, калі атрымліваецца. Прынамсі, калі не форму, то адчуванні я дакладна бяру адтуль. Бо адчуванні — гэта аснова сну, а не тое, што ў ім адбываецца.

Колькі было персанажаў, я нават не лічыў. Думаю, прыкладна да пятнаццаці. Двух галоўных я старанна прапрацоўваў, астатніх маляваў па ходзе, бо яны з’яўляюцца толькі мімаходзь. Сцэн шмат — каля васьмідзесяці.

Як гэта звычайна і бывае, я паралельна працаваў над некалькімі праектамі і замовамі: то закідваў адзін і займаўся іншым, то наадварот. Думаю, візуальная частка была зробленая за чатыры месяцы.

Плюс сюжэт і розныя ўзгадненні — тут цяжка сказаць дакладна, бо часам я браўся за гэта ў перапынках паміж іншымі працамі. А мозг тым часам, без майго ведама, нешта там самастойна ўкладваў і камбінаваў.

Складана было ажыццявіць усё задуманае. Бо калі я прыдумляў сцэнар, то асабліва не думаў пра тое, ці змагу рэальна зрабіць усё адзін, ці ўкладуся ў тэрміны і бюджэт, ці варта наогул гэтым займацца. Захапіўся сцэнарыем, а потым — як у вір з галавой: што будзе, тое будзе. Рызыкаваць — дык рызыкаваць.

Псіхалагічна складана працаваць у адзіночку: кожную раніцу прачынаешся, і цябе трасе ад таго, што зноў усё тое самае, што праца не рухаецца з месца. І ты ўсё праклінаеш, пагружаешся ў бясконцую руціну, з якой няма выйсця. І няма на каго абаперціся — усё залежыць ад цябе. Дарогі назад няма. А халтуру я прынцыпова не хачу рабіць. Хоць, чаго ўжо там казаць, можна было б зрабіць і лепш. Проста на ўсё не хапіла часу.

Насамрэч выкарыстоўваў стандартны набор. Персанажаў маляваў у Illustrator і Photoshop. У Illustrator прамалёўваў контуры — там яны атрымліваюцца акуратнейшыя, але працэс вельмі павольны і крыху нязручны, — а ў Photoshop іх размалёўваў. Фоны рабіў выключна ў Photoshop.

Потым усё збіраў і анімаваў у After Effects. Персанажы былі зробленыя ў тэхніцы перакладкі, але некаторыя часткі, напрыклад тулава жанчыны, анімаваў з дапамогай After Effects Puppet Pin. Прычым гэтыя pin-ы давялося злучаць паміж сабой і з цэлымі аб’ектамі ў хітрую сістэму з нулявых аб’ектаў і скрыптоў, каб атрымаць нешта накшталт шкілецікаў. Інакш давялося б анімаваць кожную кропку асобна, а гэта вельмі доўга і нязграбна. А так усё падпарадкоўвалася іерархіі. Дзе-нідзе ў персанажах выкарыстоўвалася ўсё разам: і pin, і дэфармацыі, і розныя эфекты.

Вось, уласна, і ўсё.

Але пасля таго, як я па-сапраўднаму памучыўся з анімацыяй перакладкай у After Effects — на прыкладзе пірата («Карта скарбаў Белмаркета»), дзе давялося накруціць усяго, і ў выніку кіраваць усім было вельмі нязручна, ды і наогул усё працавала праз «зад наперад», — я прыйшоў да высновы, што падобныя рэчы лепш анімаваць у праграме накшталт Toon Boom, дзе ўсё ўжо ёсць і нічога не трэба вынаходзіць. After Effects для гэтага цалкам непрыдатная праграма.

Спачатку менавіта музыка Джона Зорна натхніла мяне на гэты анімацыйны фільм, і пад яе я зрабіў гукавое афармленне першапачатковай версіі. Мне вельмі спадабалася тое, што атрымалася. Потым мне ўдалося звязацца з самім Зорнам, фактычна маім кумірам, паказаць яму працу і папрасіць дазволу на выкарыстанне музыкі.

На жаль, нічога не атрымалася. Па-першае, музыка мела сумежныя правы з фільмамі, для якіх яна была напісаная. А па-другое, самому Зорну не спадабалася, як я ліхо парэзаў яго музыку. Але ён вельмі хваліў маю анімацыю і ў якасці маральнай кампенсацыі даслаў мне эксклюзіўчык — гатовую музычную кампазіцыю з яшчэ не выдадзенага альбома, які тады рыхтаваўся да выхаду.

Таму мне давялося тэрмінова шукаць кампазітара. Прыйшло шмат прапаноў, і некаторыя з іх былі вельмі нават нядрэнныя. Але ўсіх апярэдзіў і па часе, і па маштабе сваёй працы цудоўны французскі кампазітар Bruno Letort. Гэта салідны кампазітар, які піша музыку для цэлых аркестраў і працаваў з мноствам вядомых музыкантаў сусветнага ўзроўню. Больш за тое, пазней я даведаўся, што ён працаваў над музыкай да анімацыйнага фільма «Караліна». Мы з ім перапісваліся, і ён пагадзіўся напісаць музыку бясплатна. Вы, напэўна, разумееце, як мне пашанцавала :). Ён напісаў музыку крыху ў іншым ключы — больш лёгкую і мяккую, але захаваў асноўную канцэпцыю і стыль.

Так, ён рабіўся ў сярэдзіне 2009 года. Упершыню яго паказалі на нейкіх уласных паказах праекта «Рэ-анімацыя».

А наогул «Лядзяш» удзельнічаў у намінацыі «Дэбют» на 15-м Адкрытым расійскім фестывалі анімацыйнага кіно ў Суздалі ў сакавіку 2010 года, але прызу не атрымаў. І, наколькі я ведаю, ён дагэтуль паказваецца на розных расійскіх фестывалях без маёй дапамогі.

Ад многіх фестываляў мне ў свой час давялося адмовіцца, бо тады ў фільме была музыка Джона Зорна, выкарыстанне якой не было ўзгодненае. Можна будзе паспрабаваць адправіць яго яшчэ куды-небудзь.

Працаваў у некалькіх фірмах, якія займаліся стварэннем рэкламных ролікаў, графікай і рознымі відамі дызайну. Канчаткова расчараваўшыся ў такой працы, вырашыў працаваць на фрылансе, чым займаюся дагэтуль.

Раблю рэкламныя ролікі, музычныя кліпы, раскадроўкі, займаюся графічным дызайнам і іншым. Атрымліваецца даволі шырокі спектр работ. Цяпер я выразна бачу, што мяне цягне да 2D-анімацыі, таму паступова звужаю кола сваёй дзейнасці, канцэнтруючыся на галоўным кірунку. Паралельна хачу сур’ёзна заняцца стварэннем відэа, але як кірункам нумар два пасля анімацыі.

Цяпер я раблю камерцыйныя працы, але ўсе яны ў той ці іншай ступені звязаныя з анімацыяй, з тым, што я люблю. Спадзяюся, такія працы будуць і ў будучыні.

Я пачатковец ва ўсім гэтым і пакуль проста стараюся эксперыментаваць з рознымі тэхнікамі і стылямі. Фактычна кожная праца робіцца ўпершыню. Таму ў мяне такая мешаніна работ у партфоліа. Але затое рабіць гэта надзвычай цікава!

Вядома. Я пастаянна думаю над уласнымі творчымі праектамі, якіх у мяне ў галаве ўжо шмат — пакуль толькі ў зародкавым стане. Усе яны растуць і развіваюцца. Адны ідэі паміраюць, так і не паспеўшы развіцца, іншыя мутуюць.

А калі канкрэтна, то цяпер я думаю над адным анімацыйным фільмам. Ёсць і ідэя кароткаметражнага ігравога фільма. Таксама ёсць некалькі прапаноў зрабіць кліпы. Пакуль нічога раскрываць не буду. Усяму свой час. Спадзяюся, што змагу шмат чаго ажыццявіць у найбліжэйшы час.

Інтэрв’ю: nomer
Апублікавана: 27.10.2010 на CGtalk.by

RELATED POSTS

Інтэрв’ю ў часопісе “Alovak”

Мастак-мультыплікатар Генадзь Буто: “Усе аніматары ў большасці сваёй – энтузіясты…” Калі мы шукалі першага героя

Інтэрв’ю ў T-Styl.info

Аўтар мульціка-жаху “Лядзяш” прэзентаваў сваю творчасць у Гродне 4 студзеня гарадзенцы пазнаёміліся з анімацыяй Генадзя

Артыкул у 34.magnet

Генадзь Буто Генадзь Буто належыць да рэдкага віду «беларускі аніматар». Зараз жыве ў Піцеры і

Артыкул у METRO

Мультфільм-жах для антынаркатычнага праекта палохае бацькоў Сацыяльны анімацыйны фільм «Лядзяш» беларускага аніматара Генадзя Буто створаны

Інтэрв’ю «У фокусе»

Аніматары — гэта акторы, якіх ніхто не бачыць Ці ведаеце вы, што Санкт-Пецярбург — сучасная

Экспэрымэнтальная анімацыя Генадзя Буто

Пачатак творчага шляху Генадзя Буто як эксперыментальнага аніматара бачыцца ў «Панараме» (2011). Вядома, хочацца капнуць глыбей і адзначыць, што візуальныя рашэнні і тэмы ранніх прац відавочна падводзілі аўтара да эксперыментальнай сцежкі.

Інтэрв’ю для Citycelebrity

Рэжысёр Генадзь Буто Рэдакцыя Citycelebrity звязалася з пераможцам фестывалю кароткаметражнага кіно і анімацыі «METERS/МЕТРЫ» (у

Animation NOW!

«Толькі харошыя людзі» Чым занятыя і пра што думаюць маладыя беларускія аніматары Юля Рудзіцкая і

Інтэрв’ю для фестывалю нефільтраванага кіно

«Звышзадача любога мастака — «намацаць» межы мастацтва, выявіць яго прыроду і сутнасць, агаліць недамоўленае і нябачнае. Мастак выпрабоўвае гэтыя межы на трываласць. Межы зрушваюцца»

Інтэрв’ю для CitiGid

Нядаўна стала вядома, што DreamWorks рыхтуе да выпуску новы серыял «Кунг-фу Панда: Лапы лёсу». Сярод мастакоў, якія працавалі над праектам, быў і беларус Генадзь Буто — ураджэнец Мінска

Інтэрв’ю для Radiocult.by

Чаму творчыя людзі з’язджаюць з Беларусі? Беларуская анімацыя сёння, здаецца, не запатрабаваная. Таленавітыя маладыя аніматары

Артыкул у ADME.RU

Лепшыя аніматары Расіі ствараюць сацыяльную рэкламу Па замове Міністэрства культуры РФ і Фонду сацыяльна-культурных праграм

Прэм’ера мультфільма «Фінік»

На мінулым тыдні наведаў прэм’еру поўнаметражнага мультфільма «Фінік» пра дамавікоў, у стварэнні якога я ўдзельнічаў у 2020 годзе ў якасці сторыбардыста (рэжысёра аніматыкаў).

Рэцэнзія на Too Big Drawing у CineClandestino

«Too Big Drawing» – адзін з самых арыгінальных і ўражлівых кароткаметражных фільмаў, з якімі нам давялося сутыкнуцца апошнім часам. У цэнтры аповеду — аловак і лінія, прычым апошняя не менш фантастычная, чым уяўленне самога аўтара

Кандопажская пісчая папера прыбыла!

Толькі праз паўгода малявання накідаў я ўрэшце спыніўся на гэтай пісчай паперы вытворчасці маленькага горада Кандопага недзе ў Карэліі. Для малявання накідаў яна ідэальная.