Вернасць лініі

Ад сучаснага беларускага кіно цалкам можна чакаць твораў, якія адлюстроўваюць складаную сацыяльную атмасферу краіны. Яе наглядна засведчылі нядаўнія масавыя пратэсты. І сапраўды, менавіта ў гэтым кантэксце ў другой палове 2021 года нам давялося адкрыць для сябе яркі дакументальны фільм — Courage Аляксея Палуяна, прадстаўлены ў конкурснай праграме Mescalito Biopic Fest…
Аднак нават там, дзе рэальнасць настолькі жывая і настойліва нагадвае пра сябе, могуць узнікаць і зусім іншыя мастацкія кірункі. Невыпадкова яшчэ на фестывалі Ravenna Nightmare 2020 перамогу атрымаў Spice Boyz Уладзіміра Зінкевіча. Гэта яшчэ адзін поўнаметражны фільм беларускага паходжання, але зусім іншай танальнасці: выразна «пульпавы» паводле сваёй эстэтыкі, з амаль гратэскавым падыходам да адлюстравання гвалту. Прычым, нібыта гуляючы з самой рэальнасцю ў хованкі, фільм у выніку раскрывае, што за яго крывавымі падзеямі стаіць цалкам канкрэтная крымінальная гісторыя, якая і паслужыла крыніцай натхнення.
Ёсць і яшчэ адзін магчымы падыход — той, якога прытрымліваецца Генадзь Буто. На восьмым On the Road Film Festival рэжысёру ўдалося захапіць і гледачоў, і журы конкурсу Short>Cuts: Short and Medium-length Films in Competition — сапраўды моцнай праграмы каротка- і сярэднеметражнага кіно. Яго фільм Too Big Drawing атрымаў адразу дзве ўзнагароды: галоўны прыз і, падзяліўшы яго з іншым фільмам, прыз глядацкіх сімпатый.
Пачнём з таго, што гэтая беларуская стужка — адзін з самых арыгінальных і ўражлівых кароткаметражных фільмаў, з якімі нам давялося сутыкнуцца апошнім часам. У цэнтры аповеду — аловак і лінія, прычым апошняя не менш фантастычная, чым уяўленне самога аўтара. Кароткі, але ашаламляльна яркі прыклад эксперыментальнага кіно, пабудаванага вакол моцнай ідэі, Too Big Drawing ужо ў першых сцэнах выводзіць на першы план самы звычайны канцылярскі прадмет, даследуючы яго з усіх бакоў з дапамогай віртуозна пабудаванага мантажу.
Затым аловак, якім кіруе ўмелая рука — у самым літаральным сэнсе, — пачынае рухацца і выводзіць упэўненую лінію, якая спачатку вядзе нас за межы пакоя, дзе разгортваўся пралог. Але як далёка зможа рушыць услед за алоўкам наш позірк? Практычна паўсюль. Займальны паводле задумы і бездакорны з тэхнічнага і стылістычнага пункту гледжання, Too Big Drawing прасочвае бесперапынны шлях алоўка праз вуліцы, уздоўж парэнчаў, праз масты, водныя прасторы, зараснікі кустоў і шырокія пустэльныя абшары. Паступова ўзнікае адчуванне, што гэтай лініі пад сілу пераадолець любую перашкоду і ахапіць увесь зямны шар. І ўрэшце яна чароўным чынам вяртаецца да зыходнага пункту.
Праца Генадзя Буто паўстае перад гледачом як своеасаблівая ўніверсальная кунсткамера — свет цудаў, прадстаўлены ў бліскучай дэманстрацыі тэхнічнага майстэрства і фантазіі, што не ведае повязяў.