Вельмі я зацягнуў з гэтым допісам… Напэўна, таму, што не адразу захацелася пра ўсё пісаць. Вось ужо два тыдні, як я вярнуўся з 15-га Суздальскага адкрытага расійскага фестывалю анімацыйнага кіно, дзе, дарэчы, удзельнічаў і мой мультфільм «Лядзянец» у намінацыі «Дэбют», але, на жаль, так і не атрымаў ніякага прызнання. Быў там упершыню. Лічыцца, што гэта ці не галоўная анімацыйная ўзнагарода ў Расіі і краінах СНД, хаця, знаходзячыся на фестывалі, я гэтага так і не адчуў. Усё нейкае самадзейнае і неарганізаванае. Пачаць хаця б з таго, што маё прозвішча Буто паўсюль пісалі як Бутто, а мультфільм «Лядзянец» замест паказу ў блоку дэбютаў чамусьці паказалі ў раздзеле «Прыкладной анімацыі і серыялаў». То-бок атрымліваецца, што я нібыта і не ўдзельнічаю ў дэбютах, ды і наогул удзельнічаю там не я)
Ну ладна, апусцім усялякія падрабязнасці пра тое, дзе я жыў і г.д.) Скажам так: ок, крызіс-шмізіс, грошай няма.
Меркаванне маё, вядома, суб’ектыўнае і, магчыма, занадта эмацыйнае. Асноўнае ўражанне ад сучаснай расійскай анімацыі — цяжкае. Я не кажу пра непрафесіяналізм, там былі прафесіяналы, хаця… Я кажу пра так званую «высокаэстэтычную» анімацыю, якая была настолькі гнятлівай і нуднай сваім сэнсам і падачай, што жыць не хацелася. Асабіста мяне ў апошні дзень паказаў ужо так калаціла, што я не вытрымаў, выскачыў з залы і проста пайшоў у бар выпіць піўка. У выніку апошні блок наогул не глядзеў. Пазбаўце мяне ад снегападу з маркотнымі краявідамі, вераб’ёў, бомжападобных бабуль і дзядуль на мяжы смерці, піяніна, дзіцячага голасу за кадрам і проста забойчых казак. Адно і тое ж, ад мультфільма да мультфільма. Як жа маркотна жыць на свеце!!! Вядома, я не кажу пра ўсе працы, былі і нядрэнныя, якія мне спадабаліся, але іх адзінкі.
А наогул лепш паглядзець фільмы-прызёры еўрапейскіх фестываляў кароткаметражнай анімацыі. Там табе і дынаміка, і свежы погляд, і эксперымент, і яркая падача, і погляд у будучыню. Вядома, там таксама ёсць недахопы, напрыклад, засілле фармалізму, калі праблема высмактана з пальца. Але калі выбіраць паміж еўрапейскай і расійскай анімацыяй, думаю, адказваць не трэба. Я больш еўрапеец)
І яшчэ пасля фестывалю я знайшоў для сябе адно новае ненавіснае слоўца — «экранізацыя»))) Адкуль такая дзікая цікавасць да літаратуры? Няўжо сваіх думак ужо не засталося? Усё корпаемся ў пыльных старонках і спрабуем прысмактацца да чужога таленту. Але ў выніку літаратура застаецца літаратурай, і гэтыя занудныя закадравыя тэксты так і застаюцца літаратурай. Зусім не хочацца ў гэта ўнікаць у анімацыі, не для гэтага яна створаная. Няхай чытаюць свае вершы без анімацыі. Або візуалізуюць іх, але без слоў!
Паказвалі рэтраспектыву савецкай і ўкраінскай анімацыі — вось гэта былі найлепшыя моманты фестывалю! І калі паглядзець, наколькі цікавыя, жывыя, яркія вобразы былі тады, прычым большая частка — з УЛАСНАЙ ГАЛАВЫ. Я вельмі люблю савецкую анімацыю, асабліва 80-х гадоў, там былі проста геніяльныя рэчы. А яшчэ ў фае былі матэрыялы пра Аляксандра Фядулова — афігенны расійскі аніматар! Я якраз нядаўна пазнаёміўся з яго мультфільмамі. Большасць з іх памятаю з дзяцінства, а некаторыя раней не бачыў і быў проста ўражаны ідэямі і падачай.
Ну ладна… Ішло абмеркаванне прац, абмяркоўвалі сваіх калег і знаёмых студэнтаў, а таксама знаёмыя навучальныя ўстановы і студыі. Ладна. Своя тусоўка. Патусаваў сярод мэтраў анімацыі))) Галоўны мэтр, вядома, Нарштэйн, тут я нават не сумняваюся. Быў заўважаны Назараў, Максімаў, Пятроў (той самы, што «Стары і мора»), Тумеля і шмат іншых, каго ведаў і каго не пазнаваў у твар. Нарэшце пазнаёміўся ў Расіі са сваім земляком Міхаілам Тумелем, хаця абодва жывём у Мінску. Маладзец — падтрымлівае станоўчы імідж Беларусі 🙂 Пазнаёміўся са сваімі калегамі і нават сапернікамі, таксама дэбютантамі. Увесь фестываль правялі разам. Ды і пра доўгія алкагольныя вечары фестывалю, думаю, расказваць не трэба)
Галоўнае набыццё фестывалю для мяне — гэта важкі двухтомнік Юрыя Нарштэйна «Снег на траве», таго самага чалавека, які стварыў найвялікшыя мультфільмы ўсіх часоў і народаў — «Вожык у тумане» і «Казка казак». Кніжкі, да таго ж, каштавалі даволі прыстойна, і гэта яшчэ было танна ў параўнанні з цэнамі ў крамах. Купляў асабіста ў яго, нават узяў аўтограф з прысвячэннем 🙂
Цяпер кніга ляжыць каля ложка, і я рэгулярна яе пачытваю, натхняюся і задумваюся пра тонкія рэчы) Ды яшчэ і прыемна пахне друкарскай фарбай. Паралельна чытаю кнігу па драматургіі амерыканскага аўтара Р. Маккі «Гісторыя на мільён долараў» — вельмі грунтоўная і падрабязная кніга з усяго, што я чытаў на гэтую тэму. Але праблема ў тым, што ў Нарштэйна і Маккі прынцыпова розныя ўяўленні пра драматургію, і гэта ўводзіць мяне ў ступар. Супярэчаць адно аднаму. Але я згодны і з тым, і з другім)
І вось яшчэ пацешны выпадак з Суздаля. Быў апошні вечар — п’янка з нагоды закрыцця фестывалю. І мы з кампаніяй спантанна вырашылі пайсці ноччу пагуляць па Суздалі. Перабраліся праз раку па мосце і з цяжкасцю ўзабраліся на слізкую горку каля самага манастыра, які падобны да крамля, але не крэмль) Пабадзяўшыся некаторы час, мы ўжо вырашылі вяртацца тым жа шляхам і тут зноў перад намі тая самая горка. Але калі падняцца на яе яшчэ сяк-так было магчыма, то спусціцца было амаль нерэальна, хіба што з’ехаць з горкі. А гэтага асабліва не хацелася, бо не было на чым ехаць, ды і ўнізе была рака. Побач нейкая кампанія радасна каталася на шынах. Мае сябры неяк здолелі спусціцца, а я доўга не мог прыдумаць, на чым жа мне з’ехаць. І тут я ўспомніў пра цяжкую скрынку з вялікім Нарштэйнскім двухтомнікам, якая чыста выпадкова апынулася ў мяне ў руках і якую мне давялося цягаць за сабой усю прагулку. Трохі пакалебаўшыся, бо гэта здавалася амаль блюзнерствам, я ўрэшце вырашыў, што, напэўна, гэта лёс, сеў на бессмяротны двухтомнік з аўтографам Нарштэйна і памчаўся ўніз з горкі) Неверагоднае адчуванне! Слава богу, кнігі не пацярпелі, але сябры потым яшчэ дзіўна пыталіся на наступны дзень: ну як ты пакатаўся на Нарштэйне?